Eşrefoğulları Hakkında Bilgi
375720″> Eşrefoğulları Hakkında – Eşrefoğulları Beyliği – Eşrefoğulları Beyliği Tarihi
(1284-1326)
Anadolu Selçuklu Devleti’nin son dönemlerinde, yani XIII> yüzyilin ikinci yarisinda eski Psidia topraklari üzerindeki Beysehir ve Seydisehir taraflarinda kurulmus bir Türkmen beyligidir>
Beyligin kurucusu Selçuklular’in uç beylerinden olan Seyfeddin Süleyman Bey’dir> Beyligin merkezi ilk önce Gorgorum olup, daha sonra bu beyligin daimî merkezi, Seyfeddin Süleyman Bey tarafindan tesis edilen ve bu beyin adina izafeten Süleyman sehri de denilen Beysehri olmustur>
Seyfeddin Süleyman
Esrefoglu Süleyman Bey, Türkiye Selçuklu Sultani III> Giyaseddin Keyhüsrev devrinde (1264-1283) Selçuklu hizmetinde uç beyi olarak bulunuyordu> Bu dönemde Selçuklu Devleti içindeki taht kavgalari devletin hayatiyetini tehlikeye düsürecek bir hal almisti> Nitekim Giyaseddin Keyhüsrev Mogollar tarafindan öldürülüp yerine II> Giyaseddin Mesud geçirilmisti (1284)> Giyaseddin Mesud Konya’da Esrefoglu ve Karamanoglu kuvvetlerinden çekindigi için devlet merkezini Kayseri’ye tasimak zorunda kaldi> Bu sirada, öldürülen hükümdarin annesi Giyaseddin Mesud’un hükümdarligina itiraz ederek devletin iki torunu ile Mesud arasinda paylasilmasini istedi> Bu maksatla da Karamanogullari ile Esrefogullari’ndan yardim isteyerek onlari Konya’ya çagirdi> Yapilan antlasmaya göre ordu baskanligi Karamanoglu’na, saltanat naipligi ise Esrefoglu Halil Bey’e verildi> Esrefogullari’nin destegi ile 15 Mayis 1285 tarihinde sehzâdeler tahta çikarildi ise de kisa bir süre sonra Sultan Mesud Has Balaban komutasinda kuvvetli bir orduyu isyanci güçler üzerine gönderdi> Has Balaban’a karsi koyamayacaklarini anlayan Esrefogullari merkezleri Gorgorum’a çekildiler> Burada Sultan Mesud’a karsi cephe alan Süleyman Bey Ilgin üzerine basarili bir akin yaparak bu bölgeyi yagmaladi (1288)> Balaban oglunu bozguna ugratip öldürdügü askerlerin baslarini Konya’ya gönderdi>
Bununla beraber Sultan Mesud’un mukabil taaruzundan çekinen Süleyman Bey, II> Giyaseddin Mesud ile anlasmak üzere bizzat Konya’ya gelerek itaatini arzetti> Süleyman Bey bu tarihten sonra kendi ismine izafe olunan Beysehri kalesini yaptirdi>
Esref-oglu Süleyman Bey’in Selçuklu Sultani Mesud’a tabi olarak hakimiyet sürdürdügü bu sirada Sultan Mesud’un kardesi Rükneddin Kiliç Arslan saltanat iddiasiyla Kirim’dan Anadolu’ya geçerek saltanat iddiasinda bulununca Sultan Mesud, Esref-oglu Süleyman Bey’den yardim istedi> Selçuklu kuvvetleriyle birlikte hareket eden Esrefogullari Kiliç Arslan’i yakalayarak Viransehir kalesine hapsettiler> Ancak Karamanogullari’ndan gelen baski üzerine onu serbest biraktilar> Bu sebeple Sultan II> Mesud’la Esrefogullari’nin arasi tekrar açildi> Sultan Esrefogullari üzerine yürüyerek onlari itaat altina aldi (1290)> Esrefogullari da buna karsilik olarak Selçuklu ordusunun kuzeydeki Türkmenlerle ugrastigi bir sirada Gevele kalesine kadar ilerleyerek bu bölgeyi yagmaladilar (1291)>
Süleyman Bey 27 Aralik 1302′de vefat etmis olup Beysehir’de yaptirmis oldugu türbesine defnedildi> Esrefogullari onun zamaninda Beysehir’den baska Seydisehir ve Ilgin havalisine de hakim olmustu>
Mübarizüddin Mehmed (1302-1320)
Süleyman Beyin Mehmed ve Esref adlarinda iki oglu vardi> Ölümünden sonra yerine büyük oglu Mübarizüddin Mehmed Bey geçti> Mehmed Bey, babasinin kenidisine biraktigi ülkeyi genisletmeye çalisti ve bunda da basarili oldu> Kuzeye dogru ilerleyerek Aksehir ve Bolvadin’i ele geçirdi> Türkmen beyliklerinin Mogollar’a karsi isyanlarini önlemek ve Anadolu’da tam anlamiyla düzeni saglamak için gönderilen Ilhanli Beylerbeyi Emir Çoban’a boyun egenler arasinda Mehmed Bey de bulunuyordu (1314)> Mübarizüddin Mehmed Bey’in 1320 yilindan sonra vefat ettigi anlasilmaktadir>
Iı> Süleyman (1320-1326)
Mehmed Bey’in ölümünden sonra yerine oglu Süleyman Bey geçti> Bu sirada Ilhanli valisi Timurtas’in Anadolu beylikleri üzerindeki siddet ve te’dip hareketi devam ediyordu> Timurtas, Beysehir’i ele geçirdikten sonra Süleyman Bey’i yakaladi, iskence ettirdi ve Beysehir gölüne attirmak suretiyle öldürttü (1326)> Süleyman Bey’in öldürülmesi ile Esrefogullari Beyligi sona ermis ve daha sonra bu beyligin topraklari Hamid ve Karamanogullari tarafindan taksim olunmustur>
Esrefogullari Beyligi’nin ömrünün çok kisa olmasina ragmen bu dönemde özellikle mimarî alanda çok güzel eserler yapilmistir> Bunlarin ilki, beyligin kurucusu Esrefoglu Seyfeddin Süleyman Bey’in yaptirmis oldugu Beysehir Kalesi’dir> Seyfeddin Süleyman Bey, Beysehir’de 1297 yilinda bir camii yaptirmis olup, bu camii Türk mimari eserleri arasinda önemli bir yer tutmaktadir> Bilhassa mihrabi çok güzel olan bu cami Selçuklu mimarisinin bir devami seklindedir>
Tarihçi Sehabeddin el-Ömerî’nin kaydina göre Esrefogullari altmisbes sehir ve yüzellibes köye sahipti> Yine Esrefogullari’nin yetmisbin süvari kuvveti oldugu anlasilmaktadir> Esrefogullari’ndan Mübarizüddin Mehmed Bey ile II> Süleyman Bey’in gümüs sikkelerine rastlanmistir>
Ayrica Mübarizüddin Mehmed Bey adina, dönemin ünlü bilginlerinden Semseddin Mehmed Tüsterî tarafindan el-Fusûl-i Esrefiyye adli felsefî bir eser de yazilmistir>
İlgili yazılar:
- Eşrefoğulları Beyliği Hakkında Bilgi
- Mengücükler Beyliği hakkında bilgi
- Anadolu Selçuklu Devletinin Kurucusu Kimdir – Anadolu Selçuklu Hükümdarları
- Menteşeoğulları beyliği hakkında bilgi
- Pervâneoğulları Beyliği hakkında bilgi
- İnançoğulları Beyliği hakkında bilgi
- Anadolu (Türkiye) Selçuklu Devleti Ve Hükümdarların İsimleri
- Beylikler – Candaroğulları (İsfendiyaroğulları) Beyliği Hakkında Bilgi
- Osmanlı Devleti Ve Hükümdarların İsimleri
- Hamidoğulları Beyliği Hakkında Bilgi
- Batı Karahanlılar Hakkında Genel Bilgi
- Dilmaçoğulları Beyliği hakkında bilgi
- Hamidoğulları Hakkında Bilgi
- Karamanoğulları Hakkında Bilgi
- Hürrem Sultan’ın Çoçukları