Rönesans Döneminde İktisat
213068″> Merkantilizm – Ülkelere Göre Merkantilizm – Doğal Düzen Savunucuları – Fizyokrasi – İktisatta Bireycilik
RÖNESANS DÖNEMİ (12> yy – 15> yy)
Önce İtalya’ da başlayan sonra başta Fransa olmak üzere tüm Avrupa’ ya yayılan yenilik hareketlerinin tümüdür> Bireycilik bu dönemde tekrar önem kazanmış, bireyciliğin gelişmesiyle «şehir ekonomisi» anlayışına uygun bir ekonomik yaşam ortaya çıkmıştır> Bu gelişme, servet artışlarına yol açarak materyalist felsefenin doğmasını sağlamış, artan ekonomik faaliyetler uluslararası ticareti yaygınlaştırmıştır> Rönesans döneminde ortaya çıkan «bireyciliği» ve «materyalizm»i temel alan yenilikçi görüşler; Merkantalizmi (özellikle Alman ve Fransız Merkantilizmi’ ni) etkilemiştir>
MERKANTİLİZM
Merkantilizm, 1450-1750 yılları arasında yani Ortaçağ ve Fizyokrasi arasındaki dönemde gelişen iktisadi düşüncelerin bütünüdür> Merkantilistlerin temel ilkeleri şöyledir:
- Merkantilizm, moneter bir doktrindir> Amaç, para miktarını arttırmaktır> Değerli madenlerin hakimiyeti esasına dayanan bu görüşte milli servet değerli madenlerin çokluğuyla ölçülür>
- Müdahaleci bir doktrindir> Devletçiliği benimseyen bu görüşte devlet, iktisadi faaliyetleri belirlemeli ve yönetmelidir>
- Yukarıdaki iki ilke, beraberinde «dış ticarete önem verme» ilkesini getirir> Buna göre dış ticaret, ülkeye daha çok değerli maden girmesi için yapılmalıdır> Amaç, aktif (ihracat>ithalat) bir dış ticaret bilançosudur>
- Merkantilizmin sanayileşme anlayışı, nüfus artışını da beraberinde getirir> Çünkü, emek arzının artışı ücretleri düşüreceğinden sanayi üretimi ve ihracat artar>
- Nüfus hareketleri ve tarımsal üretim ilişkisi (tarımsal üretimin arttığı dönemlerde toplam tarımsal gelirin düşmesi) şeklindeki King Kanunu ilk kez bu dönemde ortaya konmuştur>
- Paranın miktar teorisinin çok ilkel bir ifadesi burada yer alır> Buna göre; MV=PT şeklindeki Fisher denkleminde V’ nin etkisi açıkça belirlenmemekle beraber lüks mal talebinin yükselişinin fiyat artışlarını körüklemesi dolayısıyla harcamaların hızlanması (J> Bodin) şeklindeki tespit, V’ nin kavranmış olduğu şeklinde yorumlanabilir>
- Paranın değeriyle ilgili olarak da madeni paraların ayarındaki değişmelerin piyasalarda dengesizliğe yol açacağını savunan «kötü para iyi parayı kovar» ilkesi de bu dönemden kalan bir görüştür>
İngiliz Merkantilizmi
Ticari Merkantilizm olarak da bilinen bu görüşün dört amacı vardır:
- Sömürgeciliği geliştirerek deniz gücünü arttırmak,
- İthalattan fazla ihracat yapmak (sanayi ürünleri için),
- İhracattan fazla ithalat yapmak (tarım ürünleri için),
- Milli sanayiyi ikinci planda bırakmak,
Fransız Merkantilizmi
- Colbertizm olarak da bilinen bu görüş, temelde sanayiye yönelik ve devletçidir>
- Amaç; para stokunu arttırmak olup bu, sanayinin gelişmesine bağlanmıştır>
- Sanayinin gelişmesi için devlet, ihraç mallarının fiyatını düşürecek şekilde politikasını ayarlamalı, çeşitli eyaletler arasında gümrükler kaldırılmalıdır>
Fizyokrasiyi de önemli ölçüde etkileyen bu görüşün temsilcileri; J> B> Colbert ve R> Cantillion’ dur>
Jean Baptist COLBERT
Fransız Merkantilizmi’nin kurucusu sayılabilir>Fransız Merkantilizmi’ ne yaptığı katkıdan dolayı Colbert’ in görüşlerine Colbertizm de denmiştir> Temel görüşleri şöyledir:
- Colbert’ e göre sanayileşmenin amacı altın biriktirebilmektir> Bunun için dış ticarette ihracat arttırılmalıdır>
- Colbert’ in sanayileşme anlayışı üç aşamalıdır:
1) İktisadi liberalizm aşaması: ticaret için hürriyet ve güven gereklidir>
2) Himayeci merkantilizm aşaması: devlet himayeciliği tekrar göze çarpar>
3) Liberalizme dönüş aşaması: Amaç; ticaretin tamamen serbest bırakılmasıdır>
Richard CANTILLON
Fransız Merkantilizmi’nin temsilcilerinden olan R>Cantillon’un bazı görüşleri şöyle sıralanabilir:
- Cantillon’a göre İki türlü değer vardır:
1) Malın Öz değeri (üretim faktörünün miktar ve nitelik olarak ölçüsü),
2) Malın piyasa değeri (arz ve talebe göre oluşan değer),
- Uluslararası ticaret konusunda; ülkeden değerli maden çıkarılması yerine daha fazla ihracat yoluyla değerli madenin ülkeye girmesini savunur>
- Cantillon para hacmi ve parasal değişmeleri incelemiş, özellikle enflasyonla ilgilenmiştir>
Alman Merkantilizmi
- Milli ekonomi gelişmelidir> Bu açıdan devlet müdahalesi kaçınılmazdır>
- Uluslararası ticarete – özellikle ihracat artışına – önem verilmelidir>
- Nüfus arttırılmalıdır>
- Tarım korunmalıdır>
Alman Merkantilizmi’ nin daha sonraları ortaya çıkan Tarihçi Okul’ a etkisi olmuştur> Diğer Merkantilist yazarlar ise şöyledir:
Thomas MUNN
Alman Merkantilizmi’nin temsilcilerinden olan T>Munn’un görüşleri şöyledir:
- Refahı sağlamak için özellikle dış ticarete önem verilmelidir (ihracat>ithalat)> İç ve dış ticarette devlet müdahalesi olmamalıdır>
- Sert önlemlerle fiyat hareketlerinin önüne geçilebilir>
- Para miktarının, ithalat ve ihracat karşılaştırmasıyla belirlenmesi gerekir>
- Devletin gücü; sahip olduğu para ve maden stokuyla ölçülür>
William PETTY
Bazı görüşleriyle Merkantilist sayılan yazar, liberal iktisada öncülük etmiştir> W>Petty’nin bazı temel görüşleri şöyledir:
- Objektif değer kavramının temellerini atmıştır> Değeri oluşturan unsurlar arasında emeğin yanında toprağın da bulunduğunu savunur>
- Rant kavramını modern anlamda ele alan ilk yazardır> Petty’ e göre rant; işçinin geçimi için gerekli harcamanın üretim maliyetinden çıkarılmasından sonra kalan fazlalıktır>
- Faizi, bir kimsenin parasını bir başkasına belli bir süre geçmeden geri istememek şartıyla vermesi halinde aradan geçen sürede katlandığı zahmet için aldığı karşılık olarak tanımlar>
- Petty’e göre fiyat, değerin ölçüsüdür> Değerin temeli ise emektir> Fiyatın temeli emek olduğuna göre emek, «gerçek fiyat»tır> «Mübadele fiyatı» ise rekabet piyasasındaki fiyattır>
- Nüfusun artışından yanadır>
Sir Dudley NORTH
Alman Merkantilizmi’nin gelişimine büyük katkıda bulunan North, Merkantilist düşüncelere sahip olsa da Liberalizm’ in öncülerindendir>Bazı temel görüşleri şöyledir:
- Rant nasıl toprağın kiralamasının karşılığı ise faiz de paranın kiralanmasının karşılığıdır>
- Sermaye, kendi kendini büyüten bir değerdir> Gerçek zenginler para sahibi olanlar değil, toprak sahipleri (sermayedarlar)dır>
- Fiyat, malın parayla ifade edilen eş-değeridir>
- Serbest ticaret herkes için yararlı ve kazançlıdır>
1750′ li yıllarda ticari kapitalizmin sınai kapitalizme dönüşmesiyle liberalizme geçiş zorunluluğu, devletin aşırı müdahalesinin olumsuz etkileri, burjuvazinin genişlemesiyle sosyal ve ekonomik dengelerin bozulması, vb>>> sebepler Merkantilizmin sonunu hazırlamış ve Doğal Düzen filozoflarının temelini oluşturduğu Fizyokrasi akımı ortaya çıkarak 1755-1775 yılları arasında varlığını sürdürmüştür>
DOĞAL DÜZEN FİLOZOFLARI
Doğal Düzen, doğanın gücü anl>>>>> gelip insan topluluklarının tabii bir kanunla yönetilmesi demektir> Doğal Düzen, Fizyokrasinin temelini oluşturan> Doğal Düzen; toprakta ve taşınabilir mallarda özel mülkiyeti, anlaşma özgürlüğünü, iktisadi girişim özgürlüğünü, serbest girişimi gerektirir> Tüm bireyler için eşit özgürlük ile karşılıklı hak ve görev, toplum mutluluğunun maksimumlaştırılması için gereklidir> Bu görüşün temsilcileri şunlardır>
John LOCKE
Doğal düzenin temelini oluşturan görüşlere sahip olan J>Locke’a göre;
- Toplumu yöneten doğal yasalara bağlı olarak tek tek insanlardan oluşan toplumlar, doğal bir düzen oluşturabilirler> Bunun tek şartı ise insanları doğuştan özgür ve eşit kabul etmektir>
- Para konusunda; miktar kuramının, paranın dolanım hızının ve birikiminin etkileri önemlidir> Paranın iki değeri vardır>:
1) Kullanım değeri; faiz oranı ile belirlenir> 2) Mübadele değeri; para ve mal miktarı arasındaki orana göre belirlenir>
- Değerin tek kaynağı emektir> Toprak, değerin kaynağı olamaz>
- Faiz, paranın kiralanmasının karşılığıdır> Faiz oranını ise dolanımda bulunan paranın oranı belirler>
David HUME
- Doğal düzeni temel alarak Liberalizme öncülük eden yazara göre üç doğal yasa vardır:
1) Özel mülkiyetin istikrarı,
2) Mülkiyetin serbestçe el değiştirmesi,
3) Sözleşmelere ilişkin taahhütlerin yerine getirilmesi>
Sonraları liberalizmin temel ilkelerinden olan «görünmez el» ilkesinin kökleri, Hume’ un görüşlerine dayanır>
- Hume’a göre ticaret (özellikle dış ticaret), bireyin refahı yanında devletin gücünü de arttırır> Hume, merkantilistlerin «ticarette bir tarafın kazançlı, bir tarafın kayıpta olacağı» görüşüne karşıdır> Hume «ticaret, iki taraf için de yararlıdır görüşünü benimser»> Bu görüş literatürde «otomatik denge teorisi» olarak yer alır>
FİZYOKRASİ
- Doğal düzeni savunan bu görüşe göre toplumsal ve ekonomik kurallar doğal bir kanun gücüyle oluşur>
- Üretimde tek verimli alan tarımdır> Tarım, tüketilenden daha fazla üretime yol açar> Oluşan bu fazlalık Fizyokratlar’ ca «net hasıla»olarak ifade edilir> Diğer faaliyetler (ticaret, sanayi) ise kısırdır, çünkü net hasıla oluşturmazlar>
- Gelir dağılımı teorisi açısından net hasılaya dayanarak toplum üç sınıfa ayrılır> Verimli sınıf (çiftçiler), toprak sahipleri, kısır sınıf (sanayici ve tüccarlar)> Quesnay tarafından oluşturulan «ekonomik tablo»ya göre bu sınıflararası gelir dağılımı şöyledir: Çiftçiler, topraktan sağladıkları net hasılayı toprak sahiplerine kira olarak verirler> Toprak sahipleri, toprağın işletilmesinin bedeli olan bu net hasılayı alırlar> Kısır sınıf ise hammaddeyi işlenmiş maddeye dönüştürmek için imalathane ve işçiye ihtiyaç duyar> Bu yüzden bu sınıfın elde ettiği net gelir, diğer iki sınıfa dönmek zorundadır> Bu «ekonomik tablo», genel denge modellerinin» başlangıcı sayılır>
- Tek verimli alan tarım olduğuna göre vergi, sadece tarımdan alınmalıdır>
- İhracat, tarımsal ürünlere dayanmalıdır>
- Değerin kaynağı tarımdır>
- Sermaye sadece tarımsal yatırımlarda kullanılmalıdır>
- Faiz, tarımsal sermayenin kazancıdır>
- Fizyokratlar, ekonomik süreci sistematik olarak incelemişler, tümdengelim metodunu kullanmışlardır> Akımın önemli temsilcileri:
Francois QUESNAY
Fizyokrasinin temelini oluşturan görüşlere sahip olan F>Quesnay’e göre;
- Servet; bir ülkenin biriktirdiği para miktarından değil, üretilen ihtiyaç maddesi miktarından oluşur>
- Toplumsal kurallar doğal yasalarla belirlenir (Doğal Düzen)>
- Quesnay’in gelir dağılımı konusunda oluşturduğu «ekonomik tablo» analizi, genel denge modellerinin temelini teşkil eder>
- Sadece tarımdan vergi alınmalıdır (tek vergi)>
Dupont de NEMOURS
Quesnay ile aynı görüşleri (tek vergi, doğal düzen, vb>> ) paylaşan Nemours ayrıca tarımda özel mülkiyetin, ticaret ve sanayide ise tam bir mübadele serbestliğinin şart olduğunu ileri sürmüştür>
Robert Jacques TURGOT
Fizyokrasi’yi önemli ölçüde etkileyen Turgot’un bazı görüşleri şöyledir;
- Değer, faydaya bağlıdır>
- Fiyat, piyasada oluşan arz ve talebe göre belirlenen ortalama değerdir>
- Ücret konusunda ise sanayi işçileri için asgari ücret geçerliyken, tarım işçileri için böyle bir sınırlama söz konusu değildir>
- Turgot,diğer Fizyokratlar gibi doğal düzen, tek vergi gibi ilkeleri de benimsemiştir>
Kaynak: Coşkun Can Aktan, Politik İktisat, İzmir: Anadolu Matbaası, 2000> adl kitaptan alınmıştır>
—————————————-
Klasik iktisadın felsefi temelini «doğal düzen» ve «faydacı felsefe» oluşturur>
Klasik iktisadın temel ilkeleri şu şekilde özetlenebilir:
1) Piyasada tam rekabet koşulları geçerlidir (Serbest piyasa varsayımı)>
2) Ücret, faiz haddi ve mal fiyatları esnektir>
3) Her arz kendi talebini oluşturur>
4)Yukarıdaki 3 temel varsayım altında ekonomi daima tam istihdamdadır ve fiyatlar genel seviyesi istikrarlıdır>
- Klasikler, teorilerini kurarken akılcı, tümdengelimci yöntemi izlemişlerdir>
- Üretimde Fizyokratların «net hasıla» kavramını benimsemişlerdir> Ama Klasiklere göre «net hasıla» sadece tarım üretiminden değil sanayi üretiminden de elde edilir> Hatta sanayi üretimi gelişmenin temelini oluşturur>
- Parayı sadece mübadele aracı olarak görmüşlerdir>
Klasik iktisadın önemli temsilcileri şunlardır:
Adam SMITH
Klasik iktisadın temelini oluşturan görüşlere sahip olan A>Smith’e göre;
- Bireycilik ilkesi kapsamında «kişisel çıkar» önde gelir>
- İşbölümü gereklidir>
- Ekonomik faaliyetler, «doğal düzen» çerçevesinde «görünmez bir el» aracılığıyla kendiliğinden gerçekleşir> Devletin müdahalesi gereksizdir>
- «Bırakınız yapsınlar, bırakınız geçsinler» görüşü ekonomiye hakimdir>
- Serbest dış ticaret gereklidir> A>Smith,dış ticarette «mutlak üstünlük teorisi»ni ileri sürmüştür>
- Sadece tarım değil sanayi de verimlidir>
- Servetin kaynağı emektir>
- İki tür değer vardır: Kullanım değeri (malın faydasına göre belirlenir),
Mübadele değeri (malın diğer mallarla değiştirilebilmesine göre belirlenir)>
- İki tür sermaye vardır:
1) Sabit sermaye (mübadele edilemeyen sermaye)
2) Değişir sermaye (mübadele edilebilen sermaye)
- İki tür fiyat vardır: reel fiyat, piyasa fiyatı>
- Ücret, emeğin fiyatı olup asgari geçim düzeyine göre belirlenir>
- Para, sadece mübadele aracıdır>
- İki türlü rant vardır:
1) Fizyokratların «net hasıla» dedikleri fazlalık>
2) Toprağın işletilmesi için toprak sahibine verilen bedel>
David RICARDO
Fizyokratlar ve A> Smith, milli gelirin kaynaklarını araştırırken; Ricardo, milli gelirin üretim faktörleri arasında nasıl dağıtıldığını araştırmıştır> Ricardo’nun temel görüşleri şöyledir:
- Rant teorisi üç faktöre bağlıdır:
1) Tam rekabet koşullarına bağlıdır>Piyasa fiyatı,en kötü koşullarda üretim yapanların (yüksek maliyetle üretenlerin) üretim maliyetine göre f oluşacak daha verimli topraklarda üretilen malların lehine bir fark doğacaktır> Buna «farklılık rantı (diferansiyel rant)» adı verilir>
2) Malthus’ un Nüfus Kanunu doğrudur> Buna göre nüfus arttıkça, daha az verimli topraklar ekileceğinden daha verimli toprak sahipleri bir rant elde ederler>
3) Azalan Verimler Kanunu geçerlidir> Buna göre normal koşullarda üretim faktörleri arasındaki bileşim oranları aynı tutularak faktörler 2 veya 3 misli Tablo >>>>Klasik İktisat
çoğaltıldığında hasıla da aynı oranda artar> Buna karşılık faktörlerin bileşimi bozulup farklı oranlarda arttırıldığında hasıla miktarı azalır>
- Değer, iki faktöre bağlıdır: Malın faydalı ve nadir olması ve o malı elde edebilmek için gerekli emek miktarı>
- İki tür ücret vardır: Doğal ücret (asgari geçim düzeyine bağlıdır); piyasa ücreti (arz ve talebe bağlıdır)
- Üretim faktör gelirlerinin dağılımı açısından bakıldığında;
Ücret (emeğin payı) sürekli minimum düzeydedir; rant (toprağın payı) gittikçe artar, kar (sermayenin payı) gittikçe azalır, çünkü toprak rantı büyüdükçe sermayenin payı azalır>
- Serbest dış ticaret esastır> Böylece kişisel çıkarlarla toplumun çıkarları uyumlu olduğundan uluslararası işbölümü sayesinde emeğin optimal dağılımı sağlanır> Ricardo, «dış ticaretten iki ülkenin de karlı çıkacağı» görüşünü benimseyerek «karşılaştırmalı üstünlükler teorisi»ni savunur>
William N> SENIOR
Klasik iktisada önemli katkılarda bulunan W>N>Senior;
- İlk kez «politik iktisadın» tanımını yapmıştır> Politik iktisat; zenginliğin içeriğine, üretimine ve bölüşümüne ilişkin ilkeleri inceler>
- Zenginlik unsuru olarak bilinen üç niteliğin olduğunu savunur: fayda, transfer edilebilme, arz itibariyle sınırlı olma (nadirlik)>
- Senior’a göre malların faydası, piyasa talebine göre belirlenir ve mübadele değerinin oluşmasında maliyetlerle birlikte rol oynar>
- Senior,Azalan Verimler Kanununu ve ücret teorisini formülleştiren ilk iktisatçıdır>
J> Stuart MILL
Klasik iktisadın temsilcilerinden olan J>S>Mill’in temel görüşleri şöyledir:- Değer; malın faydasına ve üretim koşullarına bağlıdır>
- Mill,doğal düzenin gerektirdiği doğal kanunları şöyle ifade eder:
1) Kişisel çıkar kanunu (homo -economicus),
2) Serbest rekabet kanunu,
3) Nüfus kanunu (nüfus artışının sınırlandırılması),
4) Arz talep kanunu (fiyat teorisi):Bu kanuna göre; denge fiyatı, arz ve talebin kesiştiği noktada oluşur>Buna bağlı olarak iki tür fiyat vardır> Doğal fiyat (maliyet fiyatı) ve piyasa fiyatı>
- Mill’e göre ücret, emek arz ve talebine bağlıdır> Emek talebi; emek (sermaye) için ödenen fondur> Emek arzı ise nüfusu (işçi sayısı) ifade etmektedir> Buna göre ortalama ücret; ücret fonu (emek talebi, sermaye) / işçi sayısı (nüfus, emek arzı)dır>
Mill, emek talebindeki artışı, ücret fonundaki artışa bağlayarak, ücret oranındaki yükselişi, işgücü veri iken sermayedeki artışa ya da sermaye veri iken işgücündeki azalışa bağlaması açısından ücret teorisinde önemli bir adım atmıştır>
- Mill, Ricardo’ dan farklı olarak rantın sadece tarım ürünlerinden değil, sanayi ürünlerinden de doğabileceğini savunmuştur> Rant, monopolün sonucudur> Mill, Ricardo’ nun «diferansiyel rantı» (toprakların farklı kalitede olmasından doğan rant) yerine «mutlak rantı» (rant, tüm topraklardan oluşabilir) kabul eder>
- Mill’e göre para ortak bir mübadele aracıdır>
- Büyüme Teorisi açısından Mill için temel sorun, «gelir düzeyi veri iken daha eşit bir bölüşümün sağlanması»dır> Böylece ekonomik büyümenin sağlanacağını savunan Mill’ e göre kültürel yapı, siyasal yönetim, teknik gelişme, piyasa şartları gibi konular, büyüme için gerekli başlangıç şartlarını oluşturur>
- Mill,serbest dış ticareti savunur> Buna göre serbest ticarete bağlı olarak ödemeler dengesinde kendiliğinden denge sağlayan bir mekanizma mevcuttur>
J> Baptise SAY
Klasik iktisada önemli katkılarda bulunan J>B>Say’a göre;
- Devlet, piyasalara müdahale etmemelidir> Çünkü, «her arz kendi talebini oluşturur»> Mahreçler Kanunu olarak bilinen bu kanun üç varsayıma dayanır:
1) Fiyatlar tamamen maliyetlere eşit olmalıdır>
2) Maliyetler gelire eşit olmalıdır>
3) Tüm gelirler harcanmalıdır>
Buna göre reel yönden; Toplam arz (üretim) = toplam talep (tüketim);
Parasal yönden ise; Toplam giderler (maliyetler) = toplam gelirler eşitliği geçerlidir>
- Para, mübadelelerde bir araçtır>
- Dış ticarette ödemeler bilançosu kendiliğinden dengeye gelir>
- Say, Alternatif Maliyet kavramını öne sürmüştür> Buna göre, bir malı elde etmenin maliyeti, diğer bir maldan vazgeçmeye bağlı olup bu malın maliyeti, vazgeçilmesi gereken mallarla ölçülür>
Thomas MALTHUS
Klasik iktisadın temsilcilerinden olan T>Malthus’un temel görüşleri şöyledir:
- Nüfus miktarı ve doğal kaynaklar arasında dengesizlik vardır (artan nüfus, sınırlı kaynak)> Böylece Malthus nüfus ve kaynak miktarına ilişkin dinamik bir analiz yapmıştır>
- Klasiklerin tasarlanan tasarruf = tasarlanan yatırım görüşünü benimsememiş, aşırı tasarrufun da bulunabileceğini ve tasarrufun yatırımın üzerine çıkmasıyla bir «genel aşırı üretimin» oluşabileceğini belirtmiştir>
- Yine Klasiklerin aksine efektif talebin tüketimi, tüketimin de üretimi belirlediğini savunarak Klasiklerden farklı olarak üretimi veri kabul etmemiştir>
FAYDACI FELSEFE
Doğal düzenin savunduğu temel ilkeleri – bireyin çıkarının maksimumlaştırılmasının toplumun çıkarını da maksimumlaştıracağı, piyasanın kendiliğinden işleyişi, iktisat politikasının optimal şartların oluşmasını sağlayacağı için serbestçe uygulanması (laissez-faire) – kabul etmekle beraber, Faydacı Felsefeyi doğal düzenden ayıran temel nokta; «doğal» kavramını bir yana bırakıp insan davranışlarının sadece mutluluk açısından incelenmesini «doğru-yanlış» davranışların belirlenmesi için kabul etmektir> Faydacı felsefe özellikle Neo-Klasikler’ i etkilemiştir> Bu akımın en önemli temsilcisi Jeremy Bentham’ dır>
Jeremy BENTHAM
Temel ilkeleri;
- Ruh bilimsel ilke: Toplumun düzenli işleyişi, bireyin daima kendi mutluluğunu maksimumlaştıracak şekilde davranmasına bağlıdır>
- Rasyonalite (akılcılık) ilkesi: Birey rasyonel davranmalıdır (homo economicus)>
- Ahlaki ilke; Toplumun hukuki yapısı, bireyin kendisi için en yararlı olacak davranışı diğerleri için de en yararlı olabilecek şekilde belirlemelidir>
- Devlet, bireyin ve toplumun çıkarlarının uyumunu sağlayacak politikalar izlemelidir> J>Bentham,temel ilkeleri ve görüşleri ile Faydacı Felsefe’ye önemli katkılarda bulunmuş bir iktisatçıdır>
alıntı
İlgili yazılar:
- Rönesans Döneminde Kültür ve Sanat
- Osmanlı Döneminde İktisat
- Tarihsel Gelişim Sürecinde İktisat
- Uluslararası İktisat – Ünite – 1 Ders Notları
- İktisat Ders Notları
- İktisat Konu Anlatım – Fiyat Müdahalesi Yöntemleri
- AÖF 2.Sınıf İktisat Teorisi Formülleri
- Aof İktisat Teorisi ( Kitap Özeti )
- AÖF 2.Sınıf İktisat Teorisi Özet
- Aof İktisat Teorileri Final(Yılsonu) Deneme Sınavları 3
- Aof İktisat Teorileri Final(Yılsonu) Deneme Sınavları 1
- İktisat Konu Anlatım – Talebi Değiştiren Faktörler
- Rönesans Hareketleri – Rönesans Hareketlerinin Neden Ve Sonuçları
- Aof İktisat Teorileri Final(Yılsonu) Deneme Sınavları 2
- İktisat Teorisi Ders Notları